BHP na budowie 2026 - plan BIOZ, obowiązki kierownika budowy, zabezpieczenia przed upadkiem
Kiedy trzeba sporządzić plan BIOZ, jakie obowiązki BHP ma kierownik budowy, jak zabezpieczać prace na wysokości i co sprawdzić przed użyciem rusztowania - z przepisami.

Zasady BHP na budowie wynikają z Prawa budowlanego (t.j. Dz.U. 2026 poz. 524) i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 6 lutego 2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401). Stan na 12.10.2026.
Plan BIOZ - kiedy obowiązkowy
Kierownik budowy sporządza lub zapewnia sporządzenie, przed rozpoczęciem budowy, planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (BIOZ), w oparciu o informację BIOZ przygotowaną przez projektanta (art. 21a ust. 1 Prawa budowlanego). Plan sporządza się, jeżeli (art. 21a ust. 1a):
- wykonywany będzie co najmniej jeden z rodzajów robót z art. 21a ust. 2 - m.in. roboty z wysokim ryzykiem przysypania ziemią lub upadku z wysokości, z substancjami chemicznymi lub czynnikami biologicznymi, w pobliżu linii wysokiego napięcia, w studniach, pod ziemią i w tunelach, z użyciem materiałów wybuchowych, przy montażu i demontażu ciężkich prefabrykatów, albo
- roboty mają trwać dłużej niż 30 dni roboczych i jednocześnie będzie przy nich zatrudnionych co najmniej 20 pracowników lub pracochłonność przekroczy 500 osobodni.
Obowiązki kierownika budowy
Do podstawowych obowiązków kierownika budowy należy m.in. protokolarne przejęcie i zabezpieczenie terenu budowy, prowadzenie dokumentacji budowy oraz kierowanie budową zgodnie z projektem, przepisami techniczno-budowlanymi i przepisami BHP, a także koordynowanie zadań zapobiegających zagrożeniom bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (art. 22 pkt 1-3a Prawa budowlanego).
Przed rozpoczęciem robót wykonuje się zagospodarowanie terenu budowy, co najmniej w zakresie ogrodzenia i wyznaczenia stref niebezpiecznych, dróg i przejść dla pieszych oraz doprowadzenia mediów (§ 8 rozporządzenia z 2003 r.).
Prace na wysokości i rusztowania
Stanowiska pracy na wysokości zabezpiecza się przede wszystkim środkami ochrony zbiorowej - balustradami, siatkami ochronnymi i siatkami bezpieczeństwa. Środki ochrony indywidualnej, np. szelki bezpieczeństwa, stosuje się, gdy nie ma możliwości zastosowania ochrony zbiorowej (§ 6 rozporządzenia). Balustrada składa się z deski krawężnikowej o wysokości 0,15 m i poręczy ochronnej na wysokości 1,1 m; przy rusztowaniach systemowych dopuszcza się poręcz na wysokości 1 m (§ 15).
Użytkowanie rusztowania jest dopuszczalne po jego odbiorze przez kierownika budowy lub uprawnioną osobę (§ 110 ust. 1).
Obowiązki pracodawcy wykonawcy
Niezależnie od obowiązków kierownika budowy pracodawca odpowiada za szkolenie BHP pracowników (art. 237³ KP), badania lekarskie (art. 229 § 4 KP) i ocenę ryzyka zawodowego (art. 226 KP). Za nieprzestrzeganie przepisów BHP grozi grzywna od 2 000 do 60 000 zł (art. 283 § 1 KP, od 8 lipca 2026 r.), a przy narażeniu pracownika na bezpośrednie niebezpieczeństwo - odpowiedzialność z art. 220 KK.
Najczęstsze pytania
›Kiedy plan BIOZ jest obowiązkowy?
Gdy na budowie będą wykonywane roboty z listy art. 21a ust. 2 Prawa budowlanego (np. z ryzykiem upadku z wysokości) albo gdy roboty potrwają ponad 30 dni roboczych i pracuje przy nich co najmniej 20 osób lub pracochłonność przekracza 500 osobodni (art. 21a ust. 1a).
›Kto sporządza plan BIOZ?
Kierownik budowy sporządza go lub zapewnia jego sporządzenie przed rozpoczęciem budowy (art. 21a ust. 1 Prawa budowlanego).
›Jak wysoka musi być balustrada na budowie?
Poręcz ochronna na wysokości 1,1 m i deska krawężnikowa 0,15 m; przy rusztowaniach systemowych poręcz może być na wysokości 1 m (§ 15 rozporządzenia z 6 lutego 2003 r.).
Przygotuj ocenę ryzyka zawodowego
Opisz stanowisko, a przygotujemy kartę oceny ryzyka z zagrożeniami i środkami profilaktycznymi - do podpisu. Podgląd za darmo.
Czytaj dalej
Wszystkie artykuły
Prace szczególnie niebezpieczne 2026 - definicja, wykaz, obowiązki pracodawcy

Szkolenia BHP 2026 - wstępne i okresowe, co ile lat (z przepisami)

Ocena ryzyka zawodowego 2026 - kto musi, co musi zawierać, kiedy aktualizować

Kontrola PIP 2026 - uprawnienia inspektora, protokół, terminy i nowe kary

Akta osobowe pracownika 2026 - części A, B, C, D i E (co do której)

Obowiązki właściciela firmy jednoosobowej 2026 - ZUS, pierwszy pracownik, BDO (z przepisami)
Twoja firma ma więcej niż jeden obowiązek
Większość polskich firm podlega jednocześnie pod kilka regulacji - UDT, BHP, PPOŻ, BDO. Sprawdź pozostałe obszary, które mogą Cię dotyczyć.

eUDT - wnioski i dokumenty UDT online (2026)
Co można załatwić w portalu eUDT, od kiedy UDT wydaje protokoły i decyzje elektronicznie i o czym pamiętać przy składaniu wniosków - na podstawie informacji UDT.

Kto musi mieć BDO w 2026 - test w 4 pytaniach (z przepisami)
Cztery pytania, które pokazują, czy Twoja firma musi mieć wpis do rejestru BDO - każde z odesłaniem do przepisu ustawy o odpadach.

PPOŻ w restauracji 2026 - przewody co miesiąc, gaśnica klasy F, IBP (z przepisami)
Najważniejsze obowiązki przeciwpożarowe lokalu gastronomicznego wprost z rozporządzenia: czyszczenie przewodów, gaśnice, instrukcja bezpieczeństwa pożarowego, ewakuacja i kary.
Informacja: Treść artykułu ma charakter edukacyjny i informacyjny - nie stanowi porady prawnej. Przedstawione kwoty kar, statystyki i progi są oparte na publicznych raportach PSP, PIP, GUS i WIOŚ oraz przepisach na dzień publikacji - aktualne dane sprawdzaj na stronach urzędowych (gov.pl/web/kgpsp, pip.gov.pl, stat.gov.pl, bdo.mos.gov.pl). Konkretne wysokości kar i procedury mogą się różnić w zależności od okoliczności i decyzji organu. W kwestiach budzących wątpliwości skonsultuj się z rzeczoznawcą BHP, doradcą prawnym lub odpowiednim urzędem.