Ocena ryzyka zawodowego 2026 - kto musi, co musi zawierać, kiedy aktualizować

Kto musi zrobić ocenę ryzyka

Pracodawca ocenia i dokumentuje ryzyko zawodowe związane z wykonywaną pracą, stosuje niezbędne środki profilaktyczne i informuje pracowników o ryzyku oraz zasadach ochrony przed zagrożeniami (art. 226 KP). Przepis nie przewiduje progu zatrudnienia - dotyczy także firmy z jednym pracownikiem.

Ryzyko ocenia się w szczególności przy doborze wyposażenia stanowisk, stosowanych substancji i mieszanin chemicznych, czynników biologicznych, rakotwórczych lub mutagennych oraz przy zmianie organizacji pracy, uwzględniając wszystkie czynniki środowiska pracy i sposoby wykonywania prac (§ 39a ust. 1 rozporządzenia).

Co musi zawierać dokument

Dokument potwierdzający ocenę ryzyka powinien uwzględniać w szczególności (§ 39a ust. 3 rozporządzenia):

• opis stanowiska: stosowane materiały, maszyny i narzędzia, wykonywane zadania, występujące czynniki niebezpieczne, szkodliwe i uciążliwe, stosowane środki ochrony zbiorowej i indywidualnej, osoby pracujące na stanowisku,
• wyniki oceny ryzyka dla każdego czynnika środowiska pracy oraz niezbędne środki profilaktyczne zmniejszające ryzyko,
• datę oceny i osoby, które jej dokonały.

Metody nie narzucają przepisy. W praktyce często stosuje się metodę z normy PN-N-18002, w której ryzyko szacuje się na podstawie ciężkości możliwych skutków i prawdopodobieństwa ich wystąpienia.

Kto może przeprowadzić ocenę i konsultacje

Przepisy nie wymagają do oceny ryzyka specjalisty BHP - obowiązek spoczywa na pracodawcy, który może ją przeprowadzić sam albo z pomocą służby BHP lub osoby wykonującej jej zadania. Pracodawca konsultuje z pracownikami lub ich przedstawicielami działania BHP, w tym ocenę ryzyka zawodowego i informowanie o nim (art. 237¹¹a § 1 pkt 2 KP).

Kiedy aktualizować

Ocenę przeprowadza się m.in. przy zmianie wyposażenia stanowisk, stosowanych substancji i organizacji pracy (§ 39a ust. 1). Dobrą praktyką jest przegląd po każdym wypadku przy pracy i po zmianie przepisów - np. od lipca 2026 r. rozporządzenie wprowadziło górne limity temperatury w pomieszczeniach pracy (§ 30a, Dz.U. 2026 poz. 927), które warto uwzględnić przy czynnikach mikroklimatu.

Odpowiedzialność pracodawcy

Nieprzestrzeganie przepisów lub zasad BHP przez osobę odpowiedzialną za BHP jest wykroczeniem zagrożonym grzywną od 2 000 do 60 000 zł (art. 283 § 1 KP, od 8 lipca 2026 r.). Jeśli niedopełnienie obowiązków BHP naraża pracownika na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, grozi odpowiedzialność z art. 220 Kodeksu karnego (do 3 lat pozbawienia wolności).

Najczęstsze pytania