Ile wynoszą odsetki ustawowe za opóźnienie?
Odsetki ustawowe za opóźnienie to suma stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktu procentowego (art. 481 § 2 KC). Stopa referencyjna wynosi obecnie 3,75% (od 05.03.2026), więc odsetki za opóźnienie - 9,25% rocznie. Zmieniają się z każdą decyzją Rady Polityki Pieniężnej, dlatego przy dłuższym opóźnieniu kalkulator dzieli okres na części z różnymi stawkami.
Odsetki należą się od dnia następującego po terminie płatności do dnia zapłaty, nawet jeśli wierzyciel nie poniósł szkody (art. 481 § 1 KC). Jeśli umowa przewiduje wyższe odsetki, obowiązują te z umowy - ale nie więcej niż odsetki maksymalne za opóźnienie, czyli dwukrotność odsetek ustawowych za opóźnienie (art. 481 § 2¹ KC).
Odsetki w transakcjach handlowych
Gdy dług wynika z umowy między firmami zawartej w związku z ich działalnością (np. niezapłacona faktura za towar lub usługę), należą się wyższe odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych: stopa referencyjna NBP + 10 punktów procentowych, a gdy dłużnikiem jest publiczny podmiot leczniczy - + 8 punktów (art. 4 pkt 3 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych). Do umów zawartych przed 1 stycznia 2020 r. stosuje się dawne zasady: stopa referencyjna + 8 punktów.
Stawka jest stała przez całe półrocze - liczy się stopa referencyjna obowiązująca 1 stycznia (dla okresu styczeń-czerwiec) albo 1 lipca (dla okresu lipiec-grudzień), zgodnie z art. 11b tej ustawy. Odsetki należą się bez wezwania, jeśli wierzyciel spełnił swoje świadczenie i nie otrzymał zapłaty w terminie z umowy (art. 7 ust. 1). Dodatkowo przysługuje rekompensata za koszty odzyskiwania należności: 40, 70 albo 100 euro, zależnie od wysokości długu (art. 10 ust. 1).
Przedsądowe wezwanie do zapłaty
Wezwanie dłużnika do zapłaty z odsetkami - ostatni krok przed sądem.
29 zł - zacznij za darmo
Pozew o zapłatę
Pozew do sądu rejonowego, gdy dłużnik nie zapłacił mimo wezwania.
59 zł - zacznij za darmo
Wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie od 2016 r.
| Okres | Stopa referencyjna NBP | Odsetki za opóźnienie |
|---|---|---|
| od 05.03.2026 | 3,75% | 9,25% |
| 04.12.2025 - 04.03.2026 | 4% | 9,5% |
| 06.11.2025 - 03.12.2025 | 4,25% | 9,75% |
| 09.10.2025 - 05.11.2025 | 4,5% | 10% |
| 04.09.2025 - 08.10.2025 | 4,75% | 10,25% |
| 03.07.2025 - 03.09.2025 | 5% | 10,5% |
| 08.05.2025 - 02.07.2025 | 5,25% | 10,75% |
| 05.10.2023 - 07.05.2025 | 5,75% | 11,25% |
| 07.09.2023 - 04.10.2023 | 6% | 11,5% |
| 08.09.2022 - 06.09.2023 | 6,75% | 12,25% |
| 08.07.2022 - 07.09.2022 | 6,5% | 12% |
| 09.06.2022 - 07.07.2022 | 6% | 11,5% |
| 06.05.2022 - 08.06.2022 | 5,25% | 10,75% |
| 07.04.2022 - 05.05.2022 | 4,5% | 10% |
| 09.03.2022 - 06.04.2022 | 3,5% | 9% |
| 09.02.2022 - 08.03.2022 | 2,75% | 8,25% |
| 05.01.2022 - 08.02.2022 | 2,25% | 7,75% |
| 09.12.2021 - 04.01.2022 | 1,75% | 7,25% |
| 04.11.2021 - 08.12.2021 | 1,25% | 6,75% |
| 07.10.2021 - 03.11.2021 | 0,5% | 6% |
| 29.05.2020 - 06.10.2021 | 0,1% | 5,6% |
| 09.04.2020 - 28.05.2020 | 0,5% | 6% |
| 18.03.2020 - 08.04.2020 | 1% | 6,5% |
| 01.01.2016 - 17.03.2020 | 1,5% | 7% |
Odsetki w transakcjach handlowych od 2016 r.
| Półrocze | Stopa ref. (1.01 / 1.07) | Umowy od 2020 | Umowy sprzed 2020, podmioty lecznicze |
|---|---|---|---|
| II półrocze 2026 | 3,75% | 13,75% | 11,75% |
| I półrocze 2026 | 4% | 14% | 12% |
| II półrocze 2025 | 5,25% | 15,25% | 13,25% |
| I półrocze 2025 | 5,75% | 15,75% | 13,75% |
| II półrocze 2024 | 5,75% | 15,75% | 13,75% |
| I półrocze 2024 | 5,75% | 15,75% | 13,75% |
| II półrocze 2023 | 6,75% | 16,75% | 14,75% |
| I półrocze 2023 | 6,75% | 16,75% | 14,75% |
| II półrocze 2022 | 6% | 16% | 14% |
| I półrocze 2022 | 1,75% | 11,75% | 9,75% |
| II półrocze 2021 | 0,1% | 10,1% | 8,1% |
| I półrocze 2021 | 0,1% | 10,1% | 8,1% |
| II półrocze 2020 | 0,1% | 10,1% | 8,1% |
| I półrocze 2020 | 1,5% | 11,5% | 9,5% |
| II półrocze 2019 | 1,5% | - | 9,5% |
| I półrocze 2019 | 1,5% | - | 9,5% |
| II półrocze 2018 | 1,5% | - | 9,5% |
| I półrocze 2018 | 1,5% | - | 9,5% |
| II półrocze 2017 | 1,5% | - | 9,5% |
| I półrocze 2017 | 1,5% | - | 9,5% |
| II półrocze 2016 | 1,5% | - | 9,5% |
| I półrocze 2016 | 1,5% | - | 9,5% |
Stopy referencyjne według danych Narodowego Banku Polskiego, aktualizowane automatycznie.
Najczęstsze pytania
Od kiedy liczyć odsetki za opóźnienie?
Od dnia następującego po terminie płatności do dnia zapłaty. Jeżeli termin zapłaty nie był ustalony, dłużnik powinien zapłacić niezwłocznie po wezwaniu (art. 455 KC) - opóźnienie zaczyna się dopiero wtedy.
Czy odsetki należą się, jeśli nie poniosłem szkody?
Tak. Wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie wynikało z okoliczności, za które dłużnik nie odpowiada (art. 481 § 1 KC).
Czy umowa może przewidywać wyższe odsetki?
Tak, wtedy należą się odsetki z umowy (art. 481 § 2 KC). Nie mogą one jednak przekroczyć odsetek maksymalnych za opóźnienie, czyli dwukrotności odsetek ustawowych za opóźnienie (art. 481 § 2¹ i § 2² KC).
Czy można żądać odsetek od odsetek?
Od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od wytoczenia o nie powództwa, chyba że po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek do długu (art. 482 § 1 KC).
Kiedy stosuje się odsetki w transakcjach handlowych?
Gdy umowę o odpłatną dostawę towaru albo usługę zawarli w związku ze swoją działalnością wyłącznie przedsiębiorcy, osoby wykonujące wolny zawód albo podmioty publiczne (art. 2 i art. 4 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych). Wierzyciel musi spełnić swoje świadczenie i nie otrzymać zapłaty w terminie - odsetki należą się wtedy bez wezwania (art. 7 ust. 1).
Jak kalkulator liczy dni?
Każdy okres z inną stawką liczymy osobno: kwota × stawka × liczba dni / liczba dni w roku (365, a w roku przestępnym 366), więc pełny rok daje dokładnie stawkę roczną. Wynik zaokrąglamy do grosza. Kalkulator obejmuje okresy od 1 stycznia 2016 r., od kiedy obowiązują obecne zasady.
Podstawa prawna
- Kodeks cywilny - art. 455, 481, 482 (t.j. Dz.U. 2026 poz. 795)
- Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych - art. 2, 4, 7, 10, 11b (t.j. Dz.U. 2023 poz. 1790)
- Ustawa z 19 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych - art. 20 (umowy sprzed 2020)
- Narodowy Bank Polski - archiwum stóp procentowych (dane XML, z których korzysta kalkulator)
Kalkulator służy do orientacyjnego wyliczenia odsetek i nie jest poradą prawną. Gdy umowa przewiduje inne odsetki albo spłaty były częściowe, wynik może się różnić.