Prace szczególnie niebezpieczne 2026 - definicja, wykaz, obowiązki pracodawcy

Co to są prace szczególnie niebezpieczne

To prace opisane w rozdziale rozporządzenia o pracach szczególnie niebezpiecznych, prace określone jako szczególnie niebezpieczne w innych przepisach BHP lub w instrukcjach eksploatacji urządzeń i instalacji, a także inne prace o zwiększonym zagrożeniu lub wykonywane w utrudnionych warunkach, uznane przez pracodawcę za szczególnie niebezpieczne (§ 80 ust. 1).

Pracodawca ustala i aktualizuje wykaz prac szczególnie niebezpiecznych występujących w zakładzie pracy (§ 80 ust. 2).

Obowiązki pracodawcy

Pracodawca określa szczegółowe wymagania BHP przy takich pracach, a zwłaszcza zapewnia (§ 81):

• bezpośredni nadzór nad tymi pracami wyznaczonych w tym celu osób,
• odpowiednie środki zabezpieczające,
• instruktaż pracowników obejmujący w szczególności imienny podział pracy, kolejność wykonywania zadań oraz wymagania BHP przy poszczególnych czynnościach.

Pracownicy na stanowiskach robotniczych, na których wykonuje się prace szczególnie niebezpieczne, przechodzą szkolenie okresowe BHP nie rzadziej niż raz w roku (§ 15 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szkolenia BHP).

Przykłady z rozporządzenia

Rozporządzenie zawiera szczegółowe zasady m.in. dla robót budowlanych, rozbiórkowych, remontowych i montażowych prowadzonych bez wstrzymania ruchu zakładu - przed ich rozpoczęciem pracodawca i osoba kierująca robotami ustalają w podpisanym protokole szczegółowe warunki BHP z podziałem obowiązków, a teren robót wydziela się i wyraźnie oznakowuje (§ 82-83) - oraz dla prac w zbiornikach.

Pracę w zbiorniku można podjąć tylko na podstawie pisemnego pozwolenia wydanego w trybie ustalonym przez pracodawcę; trzeba zapewnić stały nadzór i możliwość natychmiastowej pierwszej pomocy, a zbiornik opróżnić, oczyścić i odłączyć od dopływu substancji (§ 86-87).

• Szkolenia BHP - terminy
• BHP na budowie

Sankcje

Nieprzestrzeganie przepisów BHP: grzywna od 2 000 do 60 000 zł (art. 283 § 1 KP, od 8 lipca 2026 r.). Narażenie pracownika na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu: do 3 lat pozbawienia wolności (art. 220 § 1 KK).

Najczęstsze pytania